«Aral System» — Orol dengizining qurishini kuzatish va butun Orolboʻyi boʻylab chang boʻronlaridan erta ogohlantirish uchun ochiq xizmat. Qamrov — qirgʻoq va qurigan tub joylashgan uch mamlakatdagi 10 ta aholi punkti: Oʻzbekiston, Qozogʻiston, Turkmaniston. Dengizga taqdiri turlicha boʻlgan ikki daryo suv keltiradi: Amudaryo qurishda davom etayotgan Katta (Janubiy) Orolga, Sirdaryo esa Koʻkorol toʻgʻoni yordamida tiklanayotgan Kichik (Shimoliy) Orolga suv beradi. Daryolarning oʻzi havzaning yuqori qismida — Tojikiston va Qirgʻiziston togʻlarida boshlanadi. Tizim ochiq sunʼiy yoʻldosh va model maʼlumotlarini, ML prognozlarini (PM10, suv yuzasi maydoni, anomaliyalar) hamda determinlangan zaxiraga ega LLM tahliliy xulosasini birlashtiradi.
- Ochiq maʼlumotlar
- Oʻz ML modellarimiz
- AI talqini
Ogohlantirish. Bu namoyish loyihasi, rasmiy ogohlantirish tizimi emas. Maʼlumotlar ochiq model manbalaridan keladi va yerdagi oʻlchovlardan farq qilishi mumkin. Xavfsizlikka oid qarorlarda rasmiy gidrometeorologiya va fuqaro muhofazasi xizmatlariga tayaning.
| Maʼlumotlar | Manba | Izoh |
|---|---|---|
| PM10 / PM2.5 / dust / AOD | Open-Meteo Air Quality API (CAMS) | 10 / 31 kun |
| Wind, temperature, humidity, precipitation, soil moisture | Open-Meteo Forecast API | — |
| Amu Darya & Syr Darya discharge (m³/s) | Open-Meteo Flood API (GloFAS) | Амударья · у Нукуса · Сырдарья · у Казалинска |
| Climate projection to 2050 | Open-Meteo Climate API (CMIP6) | MRI_AGCM3_2_S |
| Sea mirror area 2005–2018 | Landsat · open-data-kazakhstan | Open dataset |
| Coastlines and contours | Natural Earth | Vector contours |
- PM10 statuslari. Chegaralar: kuzatuv 55 dan, ogohlantirish 155 dan, xavf 355 µg/m³ dan. Lentaga hodisa ingest paytida avtomatik yaratiladi — «ogohlantirish» statusidan boshlab.
- PM10 ML prognozi. Havo sifatining soatlik tarixi asosidagi qisqa muddatli model, ishonch oraligʻi bilan; anomaliyalar — xuddi shu tarixda chetlanishlarni aniqlash (Isolation Forest).
- Dengiz maydoni. Tarix — Landsat boʻyicha, 2030-yilgacha proyeksiya — noaniqlik oraligʻiga ega regressiya; xaritadagi kontur — tayanch geometriyalar orasidagi illyustrativ interpolyatsiya.
- Chang xavfi. Qurigan tubning ustki tuproq qatlami namligi 0.08 m³/m³ dan past boʻlsa, «quruq tub» hisoblanadi — kuchli shamolda shoʻr chang koʻtarilish xavfi yuqori.
- Suv sarfi → maydon. Daryo oqimi bilan dengiz maydoni orasidagi bogʻliqlik gidrologik hisob emas, xavf omili (bayon) sifatida koʻrsatiladi: Amudaryo → Katta Orol (qurish), Sirdaryo → Kichik Orol (Koʻkorol toʻgʻoni tufayli tiklanish).