Házir Aralǵa qansha suw kelip tur — hám aymaq klimatı 2050-jılǵa qaray qalay ózgermekte.

Eki dárya — eki táǵdir. Ámiwdárya Úlken (Qubla) Araldı suw menen támiyinleydi — ol qurǵay beredi. Sırdárya Kishi (Arqa) Araldı suw menen támiyinleydi — qublaǵa ketetuǵın aǵımdı bógegen Kókaral bógetiniń arqasında ol qálpine kelip atır.

Амударья→ Большой (Южный) Арал

Úlken Aral qurǵap baratır

1 399m³/s

95 kúnlik ortashaǵa salıstırǵanda +22,3% (1 143 m³/s)

Амударья · у Нукуса

Сырдарья→ Малый (Северный) Арал

Kishi Aral qálpine kelip atır

1 364m³/s

95 kúnlik ortashaǵa salıstırǵanda +85,0% (737 m³/s)

Сырдарья · у Казалинска

Aymaq klimatı · 2020-jıllar → 2050

Temperatura, Δ+2,0°C

Jawın-shashın, Δ+2mm/jıl

CMIP6 modeliMRI_AGCM3_2_S

Temperatura · 2020–2050

Jawın-shashın · 2020–2050

Aǵım → teńiz maydanı. Dáryalardıń quyar suwı — Aral balansınıń bas faktorı. Suwı az jılları Nókis tusındaǵı Ámiwdárya aǵımı bir neshe ese azayadı, Úlken Araldıń suw beti tarayıp, túbiniń jańa bólekleri ashıladı — bul samal baǵıtındaǵı elatlı punktler ushın duzlı shań deregi. Arqada Kókaral bógeti (2005) Sırdárya aǵımın Kishi Aralda uslap tur — onıń dárejesi menen maydanı ósip atır. Jıllılanıw (2050-jılǵa qaray Δ+2,0 °C) puwlanıwdı hám joqarǵı aǵıstaǵı suwǵarıwǵa talaptı kúsheytedi. Nesi haqıyqat: eki dáryanıń aǵımı — GloFAS reanalizi hám boljamı (Open-Meteo Flood API); klimat — CMIP6 proyekciyası, MRI_AGCM3_2_S modeli (Open-Meteo Climate API). Sistema «aǵım → maydan» degen tikkeley gidrologiyalıq model qurmaydı — bul baylanıs esaplaw emes, qáwip faktorı retinde kórsetiledi.